สายพันธุ์และชื่อวิทยาศาสตร์
ปลากัดภาคอีสานมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า (Betta$ smaragdina) คำว่า Smaragdina มาจากภาษาละตินที่แปลว่า สีเขียวมรกต ซึ่งเป็นสีเด่นของสายพันธุ์นี้ พบกระจายตัวอยู่ทั่วไปในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และลุ่มแม่น้ำโขง
ลักษณะเด่นที่เป็นเอกลักษณ์ (The Guitar Betta)
เกล็ดลายตาข่าย (Snake Skin) เกล็ดของปลากัดอีสานจะมีขอบสีดำล้อมรอบสีเขียวมรกต ทำให้มองดูคล้ายลายงูหรือลายตาข่ายที่ประณีตและสวยงามมาก ที่มาของชื่อ ปลากัดกีตาร์ เมื่อนำปลาเพศผู้มาขึ้นพองสู้ หรือพยายามจะจับตัวปลา ปลาจะสั่นครีบก้น (ชายน้ำ) กระทบกับลำตัวจนเกิดเสียงดัง แป๊ะๆ คล้ายเสียงดีดสายเครื่องดนตรี ชาวบ้านจึงเรียกว่าปลากัดกีตาร์
ลักษณะครีบ ครีบหางและครีบก้นมักจะมีลวดลายเป็นขีดๆ หรือเป็นรอยแตก (Interray membranes) ที่ชัดเจนกว่าภาคอื่นๆ
อีสานกีตาร์ หางลาย
อีสานกีตาร์ หน้างู
คุณค่าทางมรดกวัฒนธรรมและภูมิปัญญา
ความผูกพันกับวิถีอีสาน ชาวอีสานในสมัยก่อนนิยมช้อนปลากัดตามกอหญ้าริมทางหรือในนาข้าว ข้อมูลนี้สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ของที่ราบสูงโคราช
การอนุรักษ์ ปัจจุบันปลากัดอีสานเป็นที่ต้องการอย่างมากในตลาดปลาสวยงามระดับโลก เนื่องจากลวดลายตาข่ายที่หาไม่ได้จากปลาสายพันธุ์อื่น